چیلرها

در کنار کولر آبی و گازی گاه به نام های غریب و آشنای دیگری هم برمی خوریم که سایر وسایل سرمایشی را تشکیل می دهنددر کنار کولر آبی و گازی گاه به نام های غریب و آشنای دیگری هم برمی خوریم که سایر وسایل سرمایشی را تشکیل می دهند. چیلر و فن کوئل مهم ترین این نام ها هستند که درباره شان شاید زیاد ندانیم، اما دست کم می توان با مروری کوتاه و ساده اطلاعاتی از آن در اختیار گذاشت.

تمامی ساختمان ها نیاز به سیستم تهویه مطبوع دارند .سیستم های تهویه مطبوع یکی از مهم ترین تجهیزات ساختمان ها می باشند ، فرض کنید در یک ساختمان تمامی مصالح ساختمانی به روز دنیا استفاده شده باشد و از نظر زیبایی نیز زیباترین ساختمان دنیا لقب بگیرد ، اما سیستم تهویه مطبوع مناسب طراحی و اجرا نشده باشد، آنگاه به دلیل نبود هوای مطبوع زندگی کردن در آن ساختمان  امکان پذیر نمیباشد ، تصور کنید شما در زیبا ترین ساختمان دنیا باشید ولی در تابستان احساس گرما بکنید ، با این تفاسیر می توان نتیجه گرفت که طراحی ، انتخاب و نصب مناسب تربن سیستم تهویه مطبوع در ساختمان امری ضروری و حیاتی می باشد.

چیلرها به دلیل قابلیت تولید آب خنک در نرخ جریان بالا ، و ظرفیت برودتی بالا به عنوان سیستم های تهویه مطبوع مرکزی نامیده می شوند.چیلرها تولید آب خنک می کنند و این آب خنک با گردش در هواسازها و فن کوئل ها و ایجاد هوای مطبوع مورد استفاده قرار می گیرد.تمامی ساختمان ها گرمای زیادی تولید می کنند که این گرما به منظور ایجاد هوای مطبوع برای افراد داخل و کارکرد درست ماشین های بخش صنعتی باید به وسیله سیستم تهویه مطبوع مناسب از ساختمان خارج شود. این گرما می تواند به وسیله خورشید ، نفرات داخل ساختمان ، تجهیزات الکتریکی و…. تولید شود.

چیلرها نیز از دستگاه های تهویه مطبوع هستند؛ تفاوت آنها با کولرهای گازی در این است که دارای توان و ظرفیت بسیار بالا بوده که با واحد تن (یک تن برابر است با ۱۲۰۰۰ بی تی یو) بیان می شود. چیلرها بیشتر در مکان های بزرگ مسکونی یا صنعتی استفاده می شود.

چیلرها در دو نوع بسیار متداول ساخته می شوند که عبارتند از:

۱ ـ چیلرهای تراکمی:

چیلرهای تراکمی از گازهای مبرد همچون فریون در چرخه انتقال گرمای خود استفاده می کنند و جهت حرکت گاز و متراکم کردن آن، از دستگاه متراکم کننده یا همان کمپرسور استفاده می کنند؛ در واقع باید گفت چیلرهای تراکمی همان کولرهای گازی هستند در مقیاس بسیار بزرگ تر و با ظرفیت بسیار بالاتر؛ در این نوع چیلرها، کندانسورها با هوا یا با آب و هوا خنک می شوند؛ در چیلرها، از آب جهت انتقال سرما یا گرما استفاده می شود که در داخل فن کویل هایی که در داخل محیط نصب شده اند حرکت می کند؛ یعنی آب در داخل یونیت خارجی چیلر، گرم یا سرد شده و به فن کویل داخلی منتقل می شود و باعث خنک شدن یا گرم شدن محیط می گردد؛ چیلرهای تراکمی بسته به نوع کمپرسور خود تقسیم بندی می شوند:

A) چیلرهای تراکمی رفت و برگشتی که دارای کمپرسور رفت و برگشتی یا همان پیستونی هستند.

B) چیلرهای تراکمی اسکرو که دارای کمپرسور اسکرو هستند.

این نوع چیلرها به دلیل استفاده از کمپرسورهایی با ظرفیت بالا و دارای آلات محرکه زیاد، بسیار پرمصرف بوده و هزینه تعمیرات و نگهداری بالایی دارند.

۲ ـ چیلرهای جذبی:

در چیلرهای جذبی، عملکرد سرما سازی متفاوت است و کمپرسور که دارای مصرف برق بالاست، حذف شده و به جای آن از آب به عنوان مبرد، از ژنراتور حرارتی (کوره یا مشعل) به عنوان تبدیل کننده آب به بخار و از ماده ای شیمیایی به نام لیتیوم برماید به عنوان جذب کننده بخار آب استفاده می شود که نامگذاری این چیلر به عنوان چیلر جذبی، به دلیل استفاده از همین ماده و عملکرد آن در چرخه سرما سازی است؛ استفاده از چیلرهای جذبی، به دلیل کم مصرف و کم صدا بودن بسیار متداول بوده و برای خنک کردن فضاهای بزرگ تجاری و مسکونی و صنعتی مورد استفاده قرار می گیرند.

●چرخه سرماسازی در چیلرهای جذبی

همان طور که اشاره شد، در چیلرهای جذبی از خاصیت لیتیوم برماید که جذب کننده بخار آب است، استفاده می شود؛ به این معنا که لیتیوم برماید بر اثر جذب بخار آب (که در اواپراتور یا یونیت داخلی صورت می پذیرد) رقیق شده، به ژنراتور منتقل شده و حرارت می بیند که بر اثر حرارت، غلیظ شده و بخار آب آزاد می گردد؛ بخار آب به کندانسور منتقل شده که دارای فشار ۰.۱ اتمسفر است و به آب تبدیل می شود و به اواپراتور که کویل های آب انتقالی به فن کویل ها در آن است، منتقل می شود که دارای فشار ۰.۰۱ اتمسفر است؛ به دلیل فشار پایین، آب به بخار آب تبدیل می شود و از آنجا که منبع حرارتی در آنجا وجود ندارد، گرمای نهان تبخیر را (همان مقدار گرمایی که برای تبدیل آب به بخار مورد نیاز است) از محیط دریافت کرده و باعث خنک شدن کویل های اواپراتور می شود؛ پس از آن توسط لیتیوم برماید، جذب شده و به ژنراتور منتقل شده و این چرخه ادامه می یابد.

مزایای چیلر جذبی نسبت به چیلر تراکمی
با توجه به مدل های مختلف چیلر، این سوال در ذهن ایجاد میشود که مزایا و معایب هر کدام از انواع چیلر چیست؟ رده مصرف برق هرکدام از انواع چیلر چیست و …

صرفه جویی در مصرف انرژی چون چیلر های جذبی به عنوان منبع اصلی انرژی از گاز طبیعی، گازوئیل و یا گرمای هدر رفته استفاده می کنند در نتیجه مصرف برق آنها بسیار پایین است.

صرفه جویی در هزینه تجهیزات برق اضطراری استفاده از چیلر های جذبی در ساختمان هایی مثل سالن های کامپیوتر و یا مراکز درمانی و ..  که وجود برق اضطراری در این مکان ها بسیار ضروری است، بسیار مقرون به صرفه بوده و این چیلرها باعث صرفه جویی چشمگیری در هزینه اینگونه تجهیزات خواهد کرد. اگر چیلر شما دچار نقص فنی گردید تعمیر و عیب یابی آن را به یک تعمیر کار چیلر ماهر بسپارید.

چیلر های جذبی باعث صرفه جویی در میزان هزینه اولیه مورد نیاز دیگ ها خواهد داشت به این صورت که از بعضی چیلر ها می توان در زمستان به عنوان هیتر استفاده کرد و برای سیستم های گرمایشی آب گرم لازم را با دمای تا حد ۲۰۳ درجه را تامین نمود. این نکته را هم در نظر بگیرید که با استفاده از این چیلر ها نه تنها در هزینه های خرید دیگ صرفه جویی چشمگیری داشته اید که در فضا هم صرفه جویی قابل ملاحظه ای خواهید داشت.

بهبود راندمان دیگ ها در تابستان: مراکزی مانند بیمارستان ها که دارای وسایل و تجهیزاتی هستند که در طول سال نیاز به استریل کردن با بخار دارند دارای دیگ های بخار بسیار بزرگی هستند که عمدتا با بار کمی در طول تابستان کار می کنند. در این شرایط با نصب چیلر جذبی بخار در تابستان خواهیم دید که کارکرد دیگ ها و راندمان آنها بطور چشمگیری بهبود می یابد و موجب افزایش بار و همچنین مصرف بخار می گردد.

بازگشت سرمایه گذاری اولیه: در مقایسه با چیلر های تراکمی، چون چیلر های جذبی نیاز کمتری به برق دارند در نتیجه هزینه های کارکردی کاهش می یابد. درست است که هزینه خرید یک چیلر تراکمی نسبت به یک چیلر جذبی با همان ظرفیت اختلاف چشمگیری دارد ولی با در نظر گرفتن میزان صرفه جویی که با نصب یک چیلر جذبی خواهیم داشت به طور آشکار مشخص است که خرید یک چیلر جذبی مقرون به صرفه تر بوده است.

کاهش میزان صدا و ارتعاشات: چیلر جذبی به مراتب صدا و ارتعاش کمتری نسبت به چیلر تراکمی دارد. بهتر است بدانید عامل صدا و ارتعاش در چیلر های تراکمی کمپرسور می باشد که چیلر های جذبی فاقد کمپرسور می باشند و فقط پمپ های کوچکی که برای به گردش درآوردن محلول لیتیم برماید و مبردکاربرد دارند عامل تولید صدا و ارتعاش می باشند که قابل صرف نظر کردن هستند.

چیلر های جذبی در مقایسه با چیلر های تراکمی به میزان کمتری گازهای گلخانه ای و آلاینده هایی نظیر اکسید های نیتروژن و اکسیدهای گوگرد و ذرات معلق را تولید می کنند در نتیجه از نظر زیست محیطی هم خرید چیلرهای جذبی مناسب تر است.